۲۱ اکتبر ۲۰۲۶- بر اساس مطالعه جدیدی که در نشریه JAMA Network Openمنتشر شده است، زنان با سابقه دیابت بارداری که حداقل ۸۰ درصد شیر نوزاد خود را از طریق شیر مادر تأمین کرده‌اند، در سه ماه نخست پس از زایمان، پروفایل لیپیدی و نشانگرهای متابولیک قلبی-عروقی مطلوب‌تری داشتند.
این یافته‌ها حاصل یک مطالعه کوهورت آینده‌نگر به رهبری دکتر هارومی کانزاوا و همکارانش از دپارتمان علوم سلامت در دانشکده علوم زیست‌پزشکی دانشگاه ناگاساکی ژاپن است. پژوهشگران بررسی کردند که آیا شدت شیردهی با متابولیسم لیپید در دوره اولیه پس از زایمان ارتباط دارد یا خیر؛ دوره‌ای که زنان دارای سابقه دیابت بارداری همچنان در معرض خطر بالای بروز ناهنجاری‌های متابولیک قلبی-عروقی قرار دارند.
این مطالعه شامل ۴۷۰ زن ژاپنی با سابقۀ دیابت بارداری بود که بین هفته‌های ۶ تا ۹ پس از زایمان در یک مرکز پزشکی تخصصی، مورد ارزیابی‌های متابولیک قرار گرفتند. شرکت‌کنندگان بین دسامبر ۲۰۱۴ تا نوامبر ۲۰۲۰ مورد بررسی قرار گرفتند و تحلیل‌های آماری نیز از آوریل ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۶ انجام شد.
شدت شیردهی با استفاده از یک مقیاس استاندارد شش‌سطحی ارزیابی شد. زنانی که حداقل ۸۰ درصد شیر نوزاد خود را از طریق شیر مادر تأمین می‌کردند، در گروه «شیردهی با شدت بالا (HIB)» دسته‌بندی شدند. غلظت چربی خون در حالت ناشتا اندازه‌گیری شد و اختلال در چربی خون (Dyslipidemia) بر اساس معیارهای انجمن آترواسکلروز ژاپن تعریف گردید. همچنین پژوهشگران ویژگی‌های بالینی و حساسیت به انسولین را که با شاخص ماتسودا (Matsuda index) سنجیده شده بود، در محاسبات لحاظ کردند.
در میان شرکت‌کنندگان، ۳۶۹ زن (۷۹٪) دارای الگوی شیردهی با شدت بالا بودند. تحلیل‌ها تفاوت‌های قابل‌توجهی را در پروفایل لیپیدی بین زنان گروه HIBو سایرین نشان داد.
یافته‌های کلیدی:
· میانگین سطح تری‌گلیسرید در زنان گروه HIBنسبت به سایرین کمتر بود (۶۷.۲ در مقابل ۱۱۶.۱ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر).
· میانگین سطح کلسترول HDL(کلسترول خوب) در گروه HIBبالاتر بود (۷۳.۹ در مقابل ۶۳.۰ میلی‌گرم بر دسی‌لیتر).
· نسبت LDL-C به HDL-C در زنان گروه HIBکمتر بود (۱.۸ در مقابل ۲.۳).
· شیردهی با شدت بالا با کاهش چشمگیر احتمال بروز هایپرتری‌گلیسریدمی (افزایش تری‌گلیسرید خون) همراه بود (نسبت شانس تعدیل‌شده [AOR]:۰.۲۵).
· زنان گروه HIB همچنین با احتمال کمتری برای بالا بودن نسبت LDL-Cبه HDL-Cمواجه بودند (AOR:۰.۲۷).
· این ارتباطات حتی پس از در نظر گرفتن حساسیت به انسولین، از نظر آماری معنادار باقی ماندند.
پژوهشگران به محدودیت‌هایی از جمله خوداظهاری در مورد شدت شیردهی، عدم دسترسی به داده‌های چربی خون دوران بارداری و نبود اطلاعات مربوط به بارداری‌های قبلی و بستری شدن نوزاد در بخش مراقبت‌های ویژه اشاره کردند. از آنجایی که این یک مطالعه مشاهده‌ای تک‌مرکزی است، نمی‌توان یک رابطۀ علیتی را اثبات کرد؛ همچنین احتمال وجود عوامل مخدوش‌کننده باقی‌مانده وجود دارد و یافته‌ها ممکن است برای سایر جمعیت‌ها قابل تعمیم نباشد. علاوه بر این، ماندگاری این ارتباطات لیپیدی در طول زمان مشخص نیست.
به‌طور کلی، این مطالعه نشان داد که شدت بالاتر شیردهی با پروفایل لیپیدی مطلوب‌تر در مدت کوتاهی پس از زایمان در زنان با سابقه دیابت بارداری مرتبط است که این موضوع به‌ویژه در نسبت LDL-Cبه HDL-Cمشهود بود. نویسندگان خاطرنشان کردند که حمایت‌های ساختارمند از تغذیه نوزاد با شیر مادر می‌تواند بر مراقبت‌های متابولیک پس از زایمان تأثیرگذار باشد، هرچند برای تعیین اینکه آیا این ارتباطات پایدار هستند و به مزایای قلبی-عروقی طولانی‌مدت منجر می‌شوند یا خیر، به تحقیقات بیشتری نیاز است.
منبع:
https://medicaldialogues.in/obstetrics-gynaecology/news/breastfeeding-linked-to-better-cardiometabolic-profile-after-gestational-diabetes-jama-180153